राजमा (Phaseolus vulgaris L.) एक महत्वपूर्ण दलहन बाली हो । राजमा बाली २n=२x=२२ क्रोमोजोम तथा जीनोम साइज ५७६ एमवीपि भएको द्विगुणित दलहन प्रजाति हो। वि.सं. २०७२-७३ मा राजमा ३००९ हेक्टर क्षेत्रफलमा खेती भई औसत उत्पादकत्व १६६० के.जी. प्रति हेक्टर रहेको छ (कृषि विकास मन्त्रालय, २०७३।। हाल यसको खेती क्रमिक रुपमा बढ्दै गएको पाईन्छ । राजमा सिमि, फ्रेन्च बिन, फ्यासीओलस बिनका नामले समेत चिनिने राजमा बालीलाई हिउँदे तथा वर्षे सिजनमा खेती गर्न सकिन्छ । नेपालमा यसको खेती उच्च पहाडमा बर्षे बालीको रुपमा गरिन्छ भने तराई तथा भित्री मधेशमा हिउँदे बालीको रुपमा गरिंदै आएको छ । एकैचोटी पाक्ने प्रयोजनका लागि राजमालाई विशेषगरी तराईमा हिउँदमा लगाइन्छ भने क्रमश पाक्दै जाने र पटक पटक टिप्दै जाने प्रकृतिका लागि यसलाई मध्य तथा उच्च पहाडमा बर्षे याममा लगाउने गरिन्छ । हाल यसलाई नगदे बालीको रुपमा समेत खेती गरिएको पाईन्छ । यसको महत्वको बारेमा भन्नु पर्दा विवाह, भोज, भतेर लगायतका हरेक उत्सवमा राजमाले विशेष महत्व ओगटेको छ भने यो स्वास्थ्यको लागि हितकर पनि छ । निकै फाइदामुलक र बिक्रि गर्न सहज बाली भएको हुँदा यसको क्षेत्रफल बढ्दो क्रममा छ ।

